Tworzenie stron internetowych dla osób niewidomych lub niedowidzących

Tworzenie stron internetowych dla osób niewidomych lub niedowidzących

Świat osób niewidomych i niedowidzących to rzeczywistość dźwięków, zapachów i dotyku. Wrażenia z pozostałych czterech zmysłów składają się na obrazy widziane jedynie oczyma wyobraźni, tworząc indywidualną, bardzo osobistą mapę świata.

Niewątpliwie słuch, węch, smak i dotyk rozwinęły się u nich ze względu na utratę wzroku. Są to zasoby potężne, których niedocenienie przez technologię byłoby wyrazem co najmniej ignorancji.

Technologia w zastępstwie oczu

Z danych Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) wynika, że w Polsce żyje około 2 miliony osób dotkniętych dysfunkcją oczu. Wśród nich są osoby niewidome i niedowidzące. To niewątpliwie bardzo dużo. Jeszcze dziesięć lat temu te osoby były w swych domach niemal uwięzione. Złej jakości chodniki, brak sygnalizacji świetlnej i dźwiękowej, autobusy o wysokich stopniach, niewykorzystywanie znanego przecież od dawna alfabetu Braille'a to tylko niektóre ogniwa łańcucha przykuwającego tych ludzi do czterech ścian własnego mieszkania.

Wraz z rozwojem techniki i przede wszystkim walce tych osób o większą świadomość i wrażliwość społeczną na ich potrzeby, zaczęto rozwijać tworzenie stron internetowych także pod kątem potrzeb i oczekiwań osób niewidomych i niedowidzących. Często okazuje się, że wystarczy wprowadzić nawet niewielkie udogodnienia czy zmiany, by strony internetowe były dostępne niewidomym. Często jednak wymaga się, by technologia stanęła na wysokości zadania i wręcz zastąpiła oczy, angażując jednocześnie inne zmysły człowieka. Jak to wygląda w praktyce?

Konkretne rozwiązania w kreacji stron skierowanych do osób niedowidzących i niewidomych

W zakresie technologii tworzenia stron dla tej grupy osób można podzielić rozwiązania na mniej lub bardziej zaawansowane. Dla porządku podam przykłady najpierw najprostszych, a następnie tych zdecydowanie bardziej rozbudowanych i zaawansowanych.

Śmiało można powiedzieć, że proste rozwiązania mogą być wdrożone na każdej stronie podczas ich tworzenia. Co więcej podniosą jej użyteczność nie tylko w ocenie osób niedowidzących, ale również większości internautów. Mowa tu o takich rozwiązaniach, jak między innymi:

  • wprowadzenie możliwości zmiany wielkości czcionki – ten drobny element jest wprost banalny do wprowadzenia, a naprawdę może ułatwić życie osobom chcącym skorzystać z treści witryny;
  • odpowiednia kolorystyka witryny, kształt liter – wystarczy założyć bardzo ciemne okulary i wyregulować ostrość ekranu tak, by był rozmazany, poczuć dyskomfort i po prostu bezradność; oglądając w ten sposób strony, szybko przekonamy się, że kolor liter nie może się zlewać z tłem, znaki powinny być wyraźne, a przewaga formy nad treścią jest tu co najmniej niewskazana;
  • wielką rolę spełniają narzędzia komunikacji z administratorem strony – obok tradycyjnego forum lub formularzy kontaktowych, często nie do użytku dla osób niedowidzących, a tym bardziej niewidomych, warto udostępnić komunikatory umożliwiające prowadzenie rozmowy, np. Skype lub inne.

Przedstawione powyżej rozwiązania mieszczą się w zaleceniach dotyczących tworzenia stron z uwzględnieniem osób niedowidzących – ma być czytelnie i przejrzyście.

Nowoczesne strony www wsparciem dla osób niewidomych

Zatrzymując się jednak jeszcze chwilę nad problemem przejrzystości informacji na stronie internetowej, warto wspomnieć o technologii CSS. Wprawdzie, jak piszą eksperci, polecenia typowe dla CSS w większości przypadków istnieją w wersji analogicznej w składni HTML. Jednakże warto poświęcić czas nauce stosowania stylów CSS, gdyż sprawiają one, że strony internetowe stają się zdecydowanie bardziej dostępne dla osób niedowidzących.

Co zatem daje kreacja stron w oparciu o style CSS? Oto lista kilku najważniejszych zalet:

  • uporządkowana struktura i treść strony, także pod względem hierarchii ważności informacji (z punktu widzenia internauty); można stosować przejrzyste listy, nagłówki, obramowania zamiast skomplikowanej struktury graficznej, zupełnie niedostępnej percepcji osób niewidomych;
  • rozdzielenie treści witryny od sposobu jej prezentacji; dzięki temu osoby z wadami wzroku oraz niedowidzące mogą wyłączyć style i otrzymać przejrzyście zaprezentowaną treść bez elementów graficznych;
  • udostępniane opisy elementów grafiki nadają się do przeczytania z użyciem syntezatora mowy, wykorzystywanego przez osoby niewidome i niedowidzące;
  • style CSS dają możliwość formatowania tekstu, który bez ich użycia jest bardzo trudny lub niemożliwy do odczytania, np. pogrubienia tekstu, zmiany wielkości liter, zwiększania odstępów między literami, zmiany wyglądu kursora, modyfikacji wyglądu odsyłacza, dodatkowych możliwości określania wyglądu tekstu przygotowywanego do druku;
  • oraz wiele innych.

Programy wspierające przeglądnie stron przez niewidomych

Wśród najbardziej zaawansowanych rozwiązań przeznaczonych dla osób niewidomych oraz niedowidzących wyróżnia się przede wszystkim syntezator mowy IVONA stworzony przez polską firmę IVO Software. Podkreślić trzeba, że jest to jedno z najlepszych rozwiązań na świecie.

Najnowsza wersja syntezatora mowy IVONA 2, obok programu IVONA Reader i screenreader NVDA, tworzą Pakiet Rehabilitacyjny IVONA. Co to oznacza dla niewidomych? Oprogramowanie składające się na zestaw rehabilitacyjny umożliwia wydawanie poleceń głosem oraz aktywne korzystanie z zasobów globalnej Sieci, czyli np. słuchanie książek, artykułów, prowadzenie elektronicznej korespondencji, a nawet tworzenie audiobooków oraz wiele innych możliwości. Ponadto, znajdujący się w pakiecie screenreader odczytuje zawartość ekranu.

Jak zapewniają twórcy syntezatora mowy IVONA 2, 20 tys. reguł wymowy, jakie obowiązują w naszym rodzimym języku sprawia, że oprogramowanie bezbłędnie interpretuje adresy, akcenty, skróty i skrótowce w słowach, a nawet określa sposób poprawnej intonacji zdań.

Tworząc strony, pamiętajmy o osobach niedowidzących

Z założenia technologia powinna służyć człowiekowi. Umożliwiać po prostu godne życie. To samo dotyczy działu IT, jakim jest tworzenie stron internetowych z myślą o potrzebach osób niewidomych i niedowidzących. Okazuje się przecież, że jest w czym wybierać, że w zasadzie każda nowo powstająca strona internetowa może zostać przystosowana do tego, by swobodnie korzystały z niej także osoby niewidzące.

Poczynając od najprostszych rozwiązań w tym zakresie, powiększania czcionek, uporządkowania hierarchii informacji, pilnowania przejrzystej kolorystyki poprzez style CSS, a na włączaniu syntezatorów mowy kończąc można sprawić, że technologia "zastąpi" oczy. Osoby niewidome i niedowidzące nie potrzebują litości, wcale nie chcą być bierne i wycofane z życia. Wręcz odwrotnie – pragną czerpać z życia jak najwięcej, czuć się pełnowartościowymi obywatelami i stanowiącymi o sobie ludźmi. Mając do dyspozycji rozwiązania, o których powyżej zostało jedynie wspomniane, warto je wykorzystać w swoim e-biznesie.


Niniejszy artykuł jest wyrazem wiedzy i poglądów autorów i nie może być podstawą do wysuwania jakichkolwiek roszczeń. Właściciel serwisu nie gwarantuje, że zawarte w dokumencie informacje są zgodne z prawdą i nie ponosi odpowiedzialności za szkody, jakie mogą wyniknąć z podjęcia decyzji na podstawie informacji zawartych w niniejszym dokumencie.

Jesteś zainteresowany naszą ofertą?

Skontaktuj się z nami lub wypełnij formularz kontaktowy - oddzwonimy!

  • 40-950 Katowice, Pl. Grunwaldzki 8-10 , IV p.
  • Nasze biuro czynne jest od poniedziałku do piątku
    w godzinach od 8:30 do 17:00